Selim EROĞLU


ŞAİR NEDİM NE DERDİ ACABA?

ŞAİR NEDİM NE DERDİ ACABA?


    Hayat ne garipliklerle   dolu. Mevzu istemeden ayağına geliyor.
    Meslek hastalığı mıdır nedir, son zamanlarda insanların konuşmalarına daha fazla bir dikkat kesilir oldum.
    Ne demişler, lisan-ı beyan aynıyla insandır. Yani insanın kalbinde ne varsa lisanından da o dökülür. Kişinin konuşma tarzı, dilinden dökülen kelimeler, cümleler  şahsiyetinin aynasıdır.
    Haftanın ilk günüydü. Dersim saat 10'da başlıyordu. Okula gitmek üzere minibüse bindim.  Süre ilerledikçe başka binenler de oldu.
    Az ileride, giyim kuşamlarından görgülü oldukları anlaşılan iki bayan bindi. Boş olan koltuklara yan yana oturdular.  Başladılar yüksek sesle muhabbeti devam ettirmeye. Kulak misafiri olmaya gerek yok, çünkü muhabbetleri minibüsün içinde bulunan yolcular tarafında naklen duyuluyordu. Muhabbet havadan sudan epey devam etti.
    Sıra geldi yol parasını vermeye.
    Birisi, yanındakinin de   yol parasını vermek için ısrarcı oldu.
    Diğeri ''olmaz, kabul edemem…'' gibi şeyler söyledi.
    Olurdu, olmazdı derken konuşma epey devam etti.
    Birbirlerine oldukça nazik ve kibar davranıyorlardı.
    İçimden  ''ne görgülü insanlar, Allah böyle olmayı herkese nasip etsin'' diye düşündüm.
    Bir an, kendimi  nezaketiyle ünlü Beylerbeyi'nde zannettim.
    Parayı verme husussunda ısrarcı olan bayan, arkadaşının itirazlarına daha fazla dayanamayarak  '' saçmalama, veriyorum işte'' deyip kesip attı.
    Diğeri  bu  hiç beklemediği  azarlama karşısında neye uğradığını şaşırdı ve adeta dut yemiş bülbüle döndü.  ''Saçmalama'' sözü karşısında hiçbir şey söyleyemedi.
    Böylece biri, arkadaşının da yol parasını vererek muradına ermiş oldu. İyilik mi yaptı; saçmalama diyerek hakaret mi etti tam kestiremedim. Ortalıkta buz gibi bir hava estiği kesin.
    Çünkü,  saçmalayan(!) bayan uzun süre sükut etti.
    Terbiyesi müsaade etseydi '' ne saçmalaması, asıl sen saçmalıyorsun '' bile diyebilirdi.
    Bu konuşmaların tesiriyle okula geldim ve derse girdim.
Güzel Türkçemiz'in  günlük hayatta güzel kullanımından bahsedecektim. Dersim son sınıfaydı.
    Uygar, daha dersin başında '' müsaade ederseniz size bir beyit okuyayım  mı hocam'' diye  istekte bulundu.
    Ben de Uygar'ın şevkini kırmamak için '' oku  bakayım'' diye mukabelede bulundum. Uygar beyitini  okudu:
      ''Haddeden geçmiş nezaket yal ü bal olmuş sana,
    Mey süzülmüş şişeden   ruhsar-ı  al olmuş sana''
    18. yy şairi Nedim'e ait olan bu beyitin devamını da ben okuyarak tamamladım.
Şairin beyitte ne demek istediğini sordum, pek tatminkar cevaplar alamadım.
Bir anda nezaket ve saçmalama kavramları beynimde şimşek gibi çaktı
    Nedim, bundan yüz elli yıl önce sevdiğine iltifat ediyor, belki de hakikati ifade ediyor.
    ''Ey sevdiğim,  sana naziksin bile demek hakaret sayılır. Nezaket, senin şahsında o kadar incelmiş, o kadar damıtılmış, o kadar  rafine edilmiş  ki senin davranışlarında adete yağ ile bal haline gelmiş. Sen, konuşmanla, hal ve hareketlerinle,  edebinle ve terbiyenle   örnek alınacak müstesna bir şahsiyet haline gelmişsin. Bu hallerinle bir insan değil, sanki bir meleksin'' diyor.
    Düşünmeden edemedim. Nedim günümüzde yaşasaydı, minibüste '' saçmalama'' diyen kimseye ne derdi acaba?
    Böyle bir şiir yazmayacağı kesin.
 Galiba bunca çabaya rağmen Türkçe'nin günlük  hayattaki kullanımı hususunda ileriye değil, geriye gidiyoruz.
    O halde daha yapacak çok işimiz var.